Paragraaf grondbeleid

 De paragraaf Grondbeleid is volgens het Besluit begroting & verantwoording provincies en gemeenten (BBV) een verplicht onderdeel in de begroting en het jaarverslag. Deze paragraaf bevat:

• Een visie op het grondbeleid in relatie tot de doelstellingen van de programma’s die zijn opgenomen in de begroting.
• Een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert.
• Een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie.
• Een onderbouwing van de geraamde winstneming.
• De beleidsuitgangspunten voor de reserves voor grondexploitaties in relatie tot de risico’s van de grondzaken.

Het gemeentelijk grondbeleid is een belangrijk middel om maatschappelijke doelstellingen en ambities te realiseren. In de omgevingsvisie legt de gemeente haar langetermijndoelen vast voor de fysieke leefomgeving, bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw, duurzaamheid en leefbaarheid.

Het grondbeleid is een middel om deze doelen te realiseren. Door actief of faciliterend op te treden bij gebiedsontwikkeling kan de gemeente sturen op publieke belangen. Zo vormt het grondbeleid de schakel tussen visie en realisatie.

In de Omgevingsvisie kom Winterswijk 2040 staat ons planologisch beleid voor de bebouwde kom. Samen met de Omgevingsvisie buitengebied Winterswijk vormt de omgevingsvisie voor de kom het beoordelingskader voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Na vaststelling van de omgevingsvisie voor de kom voegen we beide visies samen tot één integrale omgevingsvisie voor de hele gemeente.

Voor specifieke beleidsonderwerpen worden programma’s opgesteld. Programma’s concretiseren de doelen uit de omgevingsvisie. In de programma’s moet aandacht zijn voor de relatie tussen ruimtelijke projecten en toekomstige gebiedsontwikkelingen. Hierdoor is het mogelijk om de kosten van ruimtelijke projecten en bovenwijkse voorzieningen (mede) te verhalen op gebiedsontwikkeling door particuliere ontwikkelaars.

Voor woningbouw zoeken we hoofdzakelijk ruimte op inbreidingslocaties. Hieronder vallen ook transformatielocaties. Voorbeelden van inbreidingslocaties zijn de Ribeslaan en Pelkpark fase 3 (voormalige Kohnstammschool). Op 26 februari 2026 heeft de raad een motie aangenomen om te onderzoeken of woningbouw mogelijk is op een nog niet uitgegeven bedrijfskavel in de Spoorzone. We gaan de haalbaarheid onderzoeken. We houden er echter rekening mee dat inbreidingslocaties niet toereikend zijn voor de hele woningbouwopgave.

Naast woningbouw (her)ontwikkelen we ook bedrijventerreinen. Voorbeelden hiervan zijn de Spoorzone, dienstencentrum Gaxel en de voormalige steenfabriek De Vlijt. In 2024 heeft het college Arrisveld aangewezen als locatie voor een nieuw bedrijventerrein.

We geven het grondbeleid vorm aan de hand van beleidsnotities voor (delen van) het grondbeleid.

Dit doen we wanneer de behoefte aan beleidsbepaling zich voordoet. Het grondbeleid is nu niet vastgelegd in een door de raad vastgestelde beleidsnota.

 De uitvoering van het grondbeleid volgt op de ontwikkeling van het planologisch beleid. Belangrijke beleidsdocumenten voor ons grondbeleid zijn:

• Omgevingsvisie kom Winterswijk 2040.
• Omgevingsvisie buitengebied Winterswijk.
• Woonvisie Passend en duurzaam wonen in Winterswijk 2020-2025/Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk.
• Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030.
• Regionaal Programma Werklocaties (RPW) regio Achterhoek.

We beoordelen per ontwikkelingslocatie of we een actief of faciliterend grondbeleid voeren. Bij actief grondbeleid dragen we zelf zorg voor de verwerving van de gronden, het bouw- en woonrijp maken en de gronduitgifte. De regie en de risico’s van de planrealisatie liggen bij de gemeente. Daar staat tegenover dat het eventuele positieve exploitatieresultaat volledig ten goede komt aan de publieke middelen. Actief grondbeleid kan interessant zijn om maatschappelijke doelen (sneller) te bereiken, strategische locaties in de gemeente actief te realiseren, meer grip te houden op de uitvoering en maximaal kostenverhaal toe te passen.

Bij faciliterend grondbeleid streeft de gemeente naar realisatie van gewenste ruimtelijke ontwikkelingen, maar verwerft daarbij geen grond, of doet dat slechts in beperkte mate.

De gemeente heeft in dit geval een faciliterende en regulerende rol. Voor de planrealisatie wordt middels overeenkomsten een vorm van samenwerking gezocht tussen de gemeente en de (particuliere) initiatiefnemer. Door een overeenkomst aan te gaan, kan worden gestuurd op de ontwikkeling. De gemeente brengt de door haar gemaakte kosten in rekening via het beschikbare kostenverhaalinstrumentarium, zoals de anterieure grondexploitatieovereenkomst of kostenverhaalsregels in het omgevingsplan.

Naast het actieve en faciliterende grondbeleid kan de gemeente ook samenwerking zoeken met private partijen in de vorm van een publiek-private samenwerking (PPS). Een PPS-constructie kan zowel actief als faciliterend van aard zijn, afhankelijk van de mate waarin we regie en risico’s nemen. De gemeente heeft momenteel geen PPS-constructies voor gebiedsontwikkeling. 

Het gemeentelijk grondbedrijf voert actief en faciliterend grondbeleid. Jaarlijks actualiseren we de financiële prognose van de grondexploitaties. De uitkomst wordt toegelicht in de paragraaf Grondbeleid. Indien nodig doen we voorstellen en stellen we de koers op het gebied van het grondbeleid waar nodig bij. Twee keer per jaar schetsen we de actuele situatie in de begroting en de jaarrekening.

We onderscheiden in het cluster Grondexploitatie drie categorieën:

-     Bouwgrond in exploitatie (BIE)

-     Faciliterend grondbeleid

-     Strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding

Voor deze drie groepen gelden verschillende regels over hoe we ze moeten verantwoorden op de balans en over wat in financieel opzicht is toegestaan. We lichten de drie categorieën hierna toe.

Bouwgrond in exploitatie (BIE) vormt de kern van het gemeentelijk grondbedrijf. Het gaat om actief grondbeleid, waarmee vaak grote bedragen zijn gemoeid. De gemeente voert de grondexploitatie uit op basis van een vastgesteld planologisch besluit.

Investeringen in BIE worden op de balans geactiveerd als onderhanden werk. Dit betekent dat we erop rekenen dat we de investering terugverdienen uit de verkoop van de bouwgrond die wordt ontwikkeld. Als een complex verliesgevend is, vormen we een verliesvoorziening zodra een verlies zich aandient. Winsten worden genomen op basis van Percentage of Completion. Dit is in lijn met het voorzichtigheidsbeginsel. Om te beoordelen of de complexen in de BIE nog winstgevend zijn, rekenen we bij de jaarrekening de actuele stand van zaken van de complexen door.

In 2025 omvatte de BIE vijf complexen. Twee daarvan zijn woningbouwprojecten: Zonnebrink en Pelkpark fase 3. De overige drie betreffen bedrijventerreinen: Dienstencentrum Gaxel, Spoorzone-emplacement en De Vlijt.  De boekwaarde van de BIE nam per saldo met € 0,6 miljoen af. De boekwaarde was op 31 december 2025 € 7,1 miljoen. De belangrijkste wijzigingen in de boekwaarde van de complexen zijn:

• De boekwaarde van het Spoorzone-emplacement nam met € 0,35 miljoen af. De uitgifte van de grond bracht € 0,5 miljoen op. Daartegenover staan rentebijschrijving en andere uitgaven (€ 0,1 miljoen) en een aan de exploitatie onttrokken winst van circa € 84.000.  
• De boekwaarde van De Vlijt nam met circa € 0,35 miljoen toe. De uitgaven voor het bouwrijp maken en de financieringsrente bedroegen € 0,5 miljoen. Daartegenover staat een voorschot op een subsidie van de provincie voor dit project van € 0,2 miljoen.
• Door een tegenvallende fasering en gronduitgifte is de verliesvoorziening verhoogd met circa € 0,7 miljoen. De verliesvoorziening is toegelicht bij het onderdeel Financieel resultaat BIE.  
• De voorziening voor de complexen in de BIE neemt met € 745.000 toe door de verhoging van de voorziening van complex De Vlijt (€ 736.000) en een kleine verhoging van de verliesvoorziening voor Pelkpark fase 3 (€ 9.000).

Op de complexen in de bouwgrond in exploitatie (BIE) is een negatief resultaat van € 618.000 gerealiseerd. Dit negatieve resultaat is als volgt opgebouwd:

Bij de complexen Zonnebrink en Spoorzone-emplacement  is een tussentijds positief resultaat gerealiseerd. De winstneming is op basis van Percentage of Completion (POC-methode). Voor de complexen De Vlijt en Pelkpark fase 3 treffen we een verliesvoorziening. De winstneming en verliesvoorziening BIE worden toegelicht onder de gelijknamige kopjes in deze paragraaf.

Op de complexen Zonnebrink en Spoorzone-emplacement worden tussentijds positieve resultaten gerealiseerd. Bij exploitaties met een positief resultaat wordt de winst gefaseerd over de looptijd aan de exploitaties onttrokken. Per complex nemen we winst naar rato van de mate waarin kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd. De winst wordt berekend volgens de methode Percentage of Completion (POC-methode). De Commissie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (Commissie BBV) heeft aangegeven dat de POC-methode moet worden gehanteerd voor het vaststellen van winsten uit gemeentelijke grondexploitaties.

Het eerder gerealiseerde resultaat op het complex Zonnebrink wordt met € 43.000 bijgesteld. In de Spoorzone is in 2025 een tweede kavel uitgegeven. Hierdoor is een resultaat van € 84.000 onttrokken ten gunste van de jaarrekening. Gezamenlijk is de winstneming in de BIE € 126.640.  

Voor complexen met een negatief financieel resultaat treffen we verliesvoorzieningen. Het resultaat van 2025 komt tot uitdrukking in de verhoging dan wel verlaging van de verliesvoorziening die nodig is nadat we de exploitatie hebben geactualiseerd. Wanneer een verlieslatend complex wordt beëindigd valt de voorziening vrij.

De verliesvoorziening voor De Vlijt wordt met € 736.000 verhoogd. Dit heeft twee oorzaken. Ten eerste dalen de verwachte opbrengsten doordat het aantal vierkante meters uitgeefbare grond naar beneden is bijgesteld. Dit komt doordat het openbare gebied volledig op eigen grond moet worden aangelegd. Eerder werd uitgegaan van samenwerking met een aangrenzende grondeigenaar en aanleg van de ontsluitingsweg op gezamenlijke grond. Een bijkomende factor is dat een deel van het plangebied wordt ingezet voor natuurcompensatie. In de loop van 2025 is meer duidelijk geworden over de opgave voor natuurcompensatie. Hierdoor neemt het uitgeefbare oppervlakte af. Dit leidt tot een lagere opbrengst.  

De tweede oorzaak is de problematiek omtrent netcongestie. We houden er rekening mee dat dit leidt tot een vertraging van de uitgiften. De langere looptijd van de exploitatie leidt tot stijgende rente- en beheerskosten.

Voor het complex Pelkpark fase 3 wordt de verliesvoorziening verhoogd met € 9.000. Het project heeft ten opzichte van de oorspronkelijke planning een iets langere fasering dan verwacht. Dit leidt tot een verhoging van de verliesvoorziening. We verwachten de grond in 2026 uit te geven aan De Woonplaats.     

In de begroting 2025 werd na de tweede financiële prognose rekening gehouden met een voordelig resultaat op de BIE van € 86.000.              

Het resultaat is nadeliger dan verwacht. Een belangrijke factor hierin is de extra verliesvoorziening voor De Vlijt. De oorzaken van de verhoging van de verliesvoorziening zijn eerder benoemd.

Hoewel dit nadelige resultaat gedeeltelijk te voorzien was, was het moeilijk nauwkeurig te kwantificeren. Daartegenover staat dat het resultaat voor complex Zonnebrink positiever uitvalt dan bij de begroting 2025 werd verwacht. Dit komt door meevallende kosten bij het woonrijp maken van het terrein.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de in 2025 uitgegeven grond binnen eigen exploitaties.

Jaarlijks actualiseren we de grondexploitatieberekeningen. De geactualiseerde exploitatieberekeningen geven inzicht in de financiële resultaten van de gemeentelijke grondexploitaties en vormen de basis voor de risicoanalyse over de bouwgrond in exploitatie (BIE). We actualiseren de exploitatieberekeningen bij de jaarrekening. We toetsen de waardering van de grondexploitaties op de balans aan de actuele berekening.

Indien uit de actualisering blijkt dat een complex verlieslatend is, treffen we in de jaarrekening een verliesvoorziening. De grondexploitatieberekeningen zijn een belangrijk onderbouwend element voor de jaarrekening. Bij de vaststelling van de jaarrekening wordt de raad onder meer voorgesteld in te stemmen met:

• De bij de jaarrekening geactualiseerde grondexploitatieberekeningen, en daarmee impliciet met de uitgangspunten die zijn gehanteerd voor het actualiseren van de grondexploitaties.
• Het in de gemeentebegroting verwerken van de wijzigingen in de uitgavenramingen als gevolg van het actualiseren van de exploitatieberekeningen.

De uitgangspunten voor de actualisering zijn:

• De programma’s in kavels en vierkante meters grond die we verwachten uit te geven met een fasering in tijd.
• De grondprijzen waarvan wordt uitgegaan.
• De rekenparameters waarmee wordt gerekend in de exploitatieberekeningen. 

De gemeente beschikt bij één bouwgrond in exploitatie (BIE) over grond die wordt uitgegeven voor woningbouw. Dat is aan de Hakkelerkampstraat op de plek van de vroegere Kohnstammschool (Pelkpark fase 3). Eind 2025 is het voormalige schoolgebouw gesloopt en is de koopovereenkomst getekend met De Woonplaats. Het terrein wordt op dit moment bouwrijp gemaakt. Er is overeenstemming met De Woonplaats over het invullen van de locatie met elf grondgebonden sociale huurwoningen. De juridische overdacht vindt in 2026 plaats. Naar verwachting start De Woonplaats medio 2026 met de bouw van de woningen.

In de Spoorzone is aan de zogenaamde Bouwboulevard de eerste kavel uitgegeven in 2024. De tweede bedrijfskavel is eind 2025 verkocht. De derde bedrijfskavel is begin 2026 geleverd. De afgelopen jaren hebben zich diverse serieuze kandidaten gemeld voor de Spoorzone. Verwacht wordt dat in 2026 ook de laatste kaveluitgifte gaat plaatsvinden.

Met Marga Klompé is op 30 april 2024 een koopovereenkomst gesloten over de kavel naast de sporthal. We gaan uit van levering van de kavel in 2027. Eerst moet de planologische procedure voor dit perceel worden doorlopen. Het initiatief daarvoor ligt bij Marga Klompé.

De geselecteerde ontwikkelaar voor het grensoverschrijdende Dienstencentrum Gaxel heeft zich in 2024 teruggetrokken. In afwachting van een nieuwe ontwikkelende partij is de verwachting dat de kavel in 2027 wordt uitgegeven.

Voor De Vlijt wordt uitgegaan van een verkaveling in drie percelen. De eerste kavel bij De Vlijt wordt naar verwachting in 2026 uitgeven. De netcongestieproblematiek heeft gevolgen voor de uitgiften van de overige twee kavels. Er is nog een kleine restcapaciteit aanwezig. Naar verwachting is aansluiting van meer capaciteit op het elektriciteitsnetwerk op korte termijn niet mogelijk. De uitgifte van de laatste kavel verwachten we daarom in 2030. In de risicoparagraaf bij de jaarrekening worden de risico’s omtrent de netcongestieproblematiek meegewogen.

We verwachten in 2026 grond uit te geven in de complexen Pelkpark fase 3, Spoorzone-emplacement en De Vlijt. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in grondprijzen voor bedrijven en voor woningbouw. 

Spoorzone Emplacement
In de Spoorzone is één kavel nog niet verkocht. Op basis van de actuele raming telt de kavel 6.605 m². De kavelprijs is vastgesteld op € 784.619, exclusief btw. Ten opzichte van 2025 is dat een verhoging van de grondprijs met 1,5%, gelijk aan de procentuele verhoging voor De Vlijt. We onderzoeken of de laatste kavel geschikt is voor woningbouw. De kavel wordt daarom op dit moment niet te koop aangeboden.

De Vlijt
De gemeente is in vergaande onderhandeling met een partij over de verkoop van kavel A op de Vlijt voor de in 2025 vastgestelde grondprijs van € 140 per m². De grondprijs van de resterende kavels is voor 2026 verhoogd met 1,5% naar € 142,10 per m². 

Gaxel Grens/zWork Center (GGC)
De grondprijs voor het GGC bedraagt € 50 per m². De grondprijs is afgestemd met Stadt Vreden, onze partnergemeente in dit project.

Complex Pelkpark fase 3
De grond in Pelkpark fase 3 wordt uitgegeven voor sociale woningbouw. In 2025 heeft het college de grondprijs vastgesteld op € 25.000 per kavel.

Nieuwe complexen woningbouw
Begin 2026 is een nieuw complex geopend voor uitgifte van woningbouw bij het voormalige schoolgebouw in Miste. We verwachten in 2026 ook een nieuw complex voor uitgifte van woningen te openen aan de Ribeslaan. De grondprijzen hiervoor zijn in 2025 vastgesteld. Voor sociale woningbouw worden (onder voorwaarde) in 2026 de grondprijzen uit onderstaande tabel gehanteerd.    

De grondprijs per woning wordt gerelateerd aan de hoogte van de huur. Wanneer wordt gebouwd voor een doelgroep met lagere inkomens en een lagere huur, is de grondprijs lager. Op deze wijze kan de gemeente bijdragen aan het haalbaar maken van nieuwbouw voor groepen met lagere inkomens. Het uitgangspunt is een grondprijs van € 25.900 per kavel voor een grondgebonden woning. Dit niveau sluit aan bij wat in de regio gangbaar is. Bij appartementen is de grondprijs per woning lager.

Omschrijving (toelichting)

De grondexploitaties zijn berekend met de volgende rekenparameters:

Rente-/disconteringspercentages
De aan de grondexploitaties door te belasten rente berekenen we volgens de interne rekenrente. Deze is ongewijzigd: 2,0%. Wanneer een grondexploitatie verlieslatend is, moet een voorziening worden getroffen voor het verwachte tekort. De verliesvoorziening moet gelijk zijn aan de negatieve Netto Contante Waarde (NCW) van het complex. De NCW is berekend met een disconteringspercentage van 2%. De Europese Centrale Bank (ECB) streeft naar een inflatie op de middellange termijn van 2%. Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verwijst naar de ECB en schrijft voor dat dit percentage voor de berekening van de contante waarde bij verlieslatende complexen moet worden gebruikt.

Kostenstijging/opbrengstenstijging
We houden in de grondexploitatieberekeningen rekening met prijsstijgingen door inflatie. Dit geldt zowel voor de uitgaven als voor de inkomsten. Na de grote prijsstijgingen in 2022 is de inflatie weer afgenomen, maar in Nederland nog steeds op een relatief hoog niveau. Over het algemeen wordt verwacht dat de inflatie op de middellange termijn rond de 2,0% uitkomt, het streefpercentage van de ECB voor de eurozone.

Op korte termijn wordt een hogere kostenindexatie verwacht die boven het inflatiestreven ligt. Omdat de uitgaven in onze lopende exploitaties vooral in 2026 en 2027 plaatsvinden, gaan we uit van een kostenstijging van 3% voor de kosten voor Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW). De plankosten bestaan hoofdzakelijk uit de ambtelijke kosten voor de planbegeleiding. De cao Gemeenten 2025-2027 hanteert een salarisverhoging van 1,25% per 1 juli 2026 en 1,6% per 1 januari 2027. De stijging in 2026 en 2027 zit dus onder de 2%. De tarieven voor inhuur van personeel stijgen door schaarste jaarlijks naar verwachting harder dan 2%. Tezamen komt dit uit op circa 2% (gelijk aan de gewenste inflatie van de ECB). Daarom is uitgegaan van een kostenindexatie van 2% voor de plankosten.

De waarde van de gezamenlijke exploitaties is iets afgenomen. De Netto Contante Waarde (NCW) bedraagt € 543.000. Bij de jaarrekening 2024 was de prognose € 598.000; per saldo € 55.000 minder.  

Het beeld voor de komende jaren ziet er gezond uit met een verwachte winst van € 543.000. Dit verwachte resultaat is niet verwerkt in de begroting 2026-2029. We verwerken winsten uit grondexploitaties pas in de begroting wanneer de grondverkopen die ten grondslag liggen aan de te realiseren winst zijn gedekt door verkoopovereenkomsten. Winstnemingen worden daarom meestal pas gedurende het jaar van realisatie via een begrotingswijziging in de begroting verwerkt.

De voorzieningen voor verlieslatende exploitaties zijn toereikend. De kolom ‘NCW eindsaldo per 31-12-2025 inclusief voorziening’ laat zien dat de voorzieningen voor de verlieslatende exploitaties toereikend zijn. Het resultaat van de verlieslatende complexen De Vlijt en Pelkpark 3 wordt dankzij de voorzieningen teruggebracht naar (afgerond) nul.

De totale uitgaven van de bouwgrond in exploitatie (BIE) nemen toe, terwijl de totale inkomsten afnemen. Dit komt met name door complex De Vlijt. Bij complex Spoorzone-emplacement nemen de uitgaven ook toe, maar deze worden grotendeels gecompenseerd door de toegenomen inkomsten. In de complexen Zonnebrink, Pelkpark fase 3 en Dienstencentrum Gaxel verandert niet zoveel.  

Het toekomstige resultaat op basis van de Netto Contante Waarde (NCW) van de Spoorzone neemt af met € 61.000. Dit komt door een winstonttrekking van €84.000. De verwachte totale uitgaven stijgen daarnaast relatief sneller dan de verwachte totale inkomsten.

Het negatieve resultaat van complex De Vlijt neemt met € 0,7 miljoen toe. Dit komt met name door het verminderde aantal vierkante meters uitgeefbare grond en de extra rentekosten door vertraging in de uitgifte als gevolg van netcongestie. Dit negatieve resultaat wordt opgevangen met de getroffen verliesvoorziening. De stijging van de verliesvoorziening gaat ten laste van de jaarrekening 2025.

De gemeenteraad autoriseert de uitgaven voor de grondexploitaties. Voor lopende grondexploitaties stelt de raad de grondexploitatiebegroting vast. Met de vaststelling van de grondexploitatiebegroting stelt de raad budget beschikbaar voor de uitgaven voor het project. Een exploitatieberekening onderbouwt de besluitvorming.

Tijdens de uitvoering van het project wordt de grondexploitatieberekening jaarlijks geactualiseerd bij de jaarrekening. Indien er aanleiding toe is, wordt een exploitatieberekening tussentijds nogmaals geactualiseerd. Bij het actualiseren van exploitatieberekeningen wijzigen doorgaans de uitgaven voor het complex.

Zodra de gemeenteraad bij het vaststellen van de jaarrekening instemt met de actualisering van de exploitatieberekeningen, stemt de raad ook in met de gewijzigde uitgavenraming. Het eerder beschikbaar gestelde budget wordt vervangen door de geactualiseerde raming. In de eerstvolgende wijziging van de begroting 2026 worden de actuele ramingen voor de uitgaven 2026 verwerkt in de begroting. Het meeste geld wordt uitgegeven aan het complex De Vlijt. In 2026 wordt rekening gehouden met uitgaven voor bodemsanering en voor de aanleg van de nieuwe infrastructuur bij het complex. De in 2026 geplande uitgaven voor de grondexploitaties zijn:

Bij faciliterend grondbeleid is sprake van grondexploitaties door derden. De gemeente is in dit geval geen eigenaar van de gronden, maar werkt mee aan de ontwikkeling van projecten. De kosten verhalen we op de (particuliere) ontwikkelaar van de gronden. Hiervoor sluiten we grondexploitatieovereenkomsten met ontwikkelaars.

Het faciliterend grondbeleid is op de balans opgenomen onder de overige vorderingen. Het gaat hierbij dan om vorderingen die we op ontwikkelaars hebben. De plannen voor het faciliterend grondbeleid (ook wel particuliere exploitaties genoemd) hebben we toegelicht onder het kopje Gebiedsontwikkeling particulier initiatief.

Met strategische posities en grondexploitaties in voorbereiding willen we in de toekomst grondexploitatie bedrijven. Deze gronden nemen we op de balans op onder de materiële vaste activa (MVA) en, voor zover het gaat om voorbereidingskosten, onder de immateriële vaste activa (IVA). 

Bij strategische posities mogen we de financieringsrente - anders dan bij actieve grondexploitaties (BIE) - niet bijschrijven op de boekwaarde.

Op de plek waar vroeger basisschool De Ribes stond en op de locatie van de basisschool in Miste ontwikkelen we woningbouw. Wanneer het omgevingsplan gereed is, verrekenen we de voorbereidingskosten in de grondexploitatie van het complex. Voor de locatie van de voormalige basisschool in Miste is begin 2026 een complex geopend.

Op 28 november 2024 heeft de raad kredieten beschikbaar gesteld voor het ontwikkelen van het nieuwe bedrijventerrein Arrisveld. In 2024 en 2025 zijn uitgaven ten laste van het voorbereidingskrediet gebracht. Ook voor het bedrijventerrein geldt dat de voorbereidingskosten worden verrekend in de grondexploitatie van het complex zodra het omgevingsplan is vastgesteld.

In 2025 zijn geen actieve complexen bouwgrond in exploitatie (BIE) geopend of gesloten. Bij het faciliterend grondbeleid is het complex Herontwikkeling Dingstraat 25 toegevoegd. Het is een project waarbij een ontwikkelaar 49 appartementen realiseert, waarvan 24 betaalbare koopwoningen. Er is één faciliterend complex beëindigd. Dit is het siloterrein. De openbare ruimte bij dit project is in 2025 overgedragen aan de gemeente.