Paragraaf lokale heffingen

Deze paragraaf gaat over de gemeentelijke belastingen. Na de algemene uitkering uit het gemeentefonds vormen de belastingen onze belangrijkste inkomstenbronnen. 

We onderscheiden drie typen gemeentelijke belastingen. De onderstaande drie belastingtypen lichten we later in deze paragraaf verder toe:

• Algemene belastingen
• Bestemmingsheffingen
• Retributies

De opbrengsten van de algemene belastingen tellen we op bij de algemene middelen. Dit betekent dat we de opbrengsten van deze belastingen niet labelen. We kunnen ze daardoor voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen inzetten. Voorbeelden van deze algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelastingen (OZB), precariobelasting, reclamebelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. 

De opbrengsten van bestemmingsheffingen zijn voor specifieke voorzieningen. Deze specifieke voorzieningen hebben wel een duidelijk algemeen belang. Onder deze categorie vallen de afvalstoffenheffing en rioolheffing.

We heffen retributies als de gemeente een specifieke dienst verleent. Leges, begraafrechten en marktgelden zijn de belangrijkste retributies binnen de gemeente Winterswijk.

We mogen geen winst maken op bestemmingsheffingen en retributies. De begrote opbrengst mag dus niet hoger zijn dan de begrote kosten om de diensten te verlenen.

We hanteren de volgende uitgangspunten:

• De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) is in 2025 gelijk aan die van 2024 (exclusief inflatie en areaaluitbreiding).
• Het inflatiepercentage van 2,8% is gebaseerd op de loon- en prijsindices van het CPB. Dit staat in tabel 4.2.2 van de meicirculaire van het gemeentefonds 2024.
• De rioolheffing is 93% kostendekkend op basis van het Gemeentelijk Waterplan (GWP). 
  We wijken af van volledige kostendekkendheid, om te voorkomen dat de tarieven voor rioolheffing buitenproportioneel stijgen. 
• De afvalstoffenheffing is 100% kostendekkend.
• Bij de leges streven we naar 100% kostendekking.

De belastingdruk geeft aan welke belastingen voor onze inwoners een direct effect hebben. Om deze belastingdruk te berekenen, tellen we de OZB, de afvalstoffenheffing en de riool- en waterzorgheffing bij elkaar op. 

In de tabel Belastingdruk 2025 rekenen we met een WOZ-waarde van € 307.000 voor een woning. De verwachte waardestijging voor woningen was 3,5%. Verderop in deze paragraaf lichten we de vermelde bedragen verder toe.

De belastingdruk zag er als volgt uit:

De belastingdruk is in 2025 gestegen in vergelijking met 2024. De stijging komt door een hogere OZB en afvalstoffenheffing. De stijging van de OZB is het gevolg van de stijging van de WOZ-waarde in combinatie met het fixeren van het tarief. Daarnaast is het tarief voor de afvalstoffenheffing gestegen. Dit komt doordat de kosten van ROVA gestegen zijn. De kosten voor het aanbieden van restafval in 2024 zijn verwerkt in de aanslagoplegging van 2025, zodat er maar één aanslag nodig is. Voor een verdere toelichting over de wijze van heffing van de afvalstoffenheffing, verwijzen we naar het kopje Afvalstoffenheffing.

Onroerendezaakbelastingen € 7.585.000 (begroot: € 7.543.000)

De opbrengst van de onroerendezaakbelastingen (OZB) ligt in lijn met de begroting. De opbrengst komt tot stand door de WOZ-waarde te vermenigvuldigen met het tarief. De WOZ-waarde wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. De dalingen en stijgingen hebben dus een directe invloed op de OZB-opbrengst.  

Voor 2025 was de totale OZB-opbrengst begroot op € 7.543.000. Uiteindelijk is € 7.585.000 aan OZB opgelegd. Dit is een verschil van 0,6%. Verschillen zijn er altijd. Dat komt doordat de definitieve WOZ-waarden en dus ook de verwachte OZB-opbrengst bij het opstellen van de begroting nog niet bekend zijn.

De OZB-tarieven voor 2025 waren als volgt: 

Toeristenbelasting € 1.085.000 (begroot: € 1.054.000) 

Voor 2025 golden dezelfde tarieven als in 2024. De hogere opbrengst is het gevolg van een hoger aantal overnachtingen.

Forensenbelasting € 124.000 (begroot: € 120.000)

De opbrengst is een fractie hoger dan begroot en wijkt daarmee maar heel weinig af van de begroting.

Precariobelasting € 82.000 (begroot: € 60.000)

We heffen precariobelasting voor het gebruik van gemeentegrond. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de terrassen bij cafés en restaurants, en aan uitstallingen.

De meeropbrengst van € 22.000 lijkt voornamelijk te komen door de afzonderlijke vergunningsaanvragen. 

Afvalstoffenheffing € 3.091.000 (begroot € 3.160.000)

De iets lagere opbrengst (-2%) is te verklaren door de kwijtschelding. In de berekening van de opbrengsten is uitgegaan van het totaal aantal huishoudens.

Inwoners betalen alleen voor het aanbieden van hun restafval. Herbruikbare afvalstoffen halen we tegen nultarief op. De afvalstoffenheffing bestaat daarom uit een vastrecht en een tarief per restafvalaanbieding. 

Rioolheffing € 4.280.000 (begroot: € 4.355.000) 

De opbrengst ligt iets lager dan begroot. De afwijking is gering en altijd afhankelijk van het waterverbruik, wat zich lastig laat schatten. Ook heeft Vitens een afrekeningsperiode van oktober tot oktober. Dit betekent dat de aanpassingen in de voorschotten later worden verwerkt.

Grafrechten € 270.000 (begroot: € 242.000) 

In 2025 is het financieel beheer met betrekking tot de grafrechten verder verbeterd. Hierdoor zijn de opbrengsten hoger dan begroot. 

Marktgelden € 119.000 (begroot € 120.000)

De afwijking tussen de opbrengsten en de begroting is niet dusdanig dat dit om een extra toelichting vraagt.

De afwijkingen in de opbrengsten van de leges zijn tweeledig. De stijging van de leges voor de aanvraag van documenten zit deels in de prijsstijging, doorgevoerd door het Rijk. 

De legesopbrengsten uit omgevingsvergunningen zijn hoger dan begroot. Dit komt doordat er qua bouwinvestering een aanmerkelijk hoger aantal grote aanvragen ingediend en vergund zijn. 

Reclamebelasting € 126.000 (begroot € 125.000)

De opbrengst ligt in lijn met de begroting. Na aftrek van de kosten (ongeveer € 10.000) wordt de opbrengst overgemaakt naar het Ondernemingsfonds Centrum Winterswijk (OFCW).

We verleenden voor € 192.000 kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Inwoners die op het sociaal minimum leven, kunnen kwijtschelding aanvragen voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. 

Voor inwoners die het afgelopen jaar kwijtschelding hebben gehad, laten we bij het Inlichtingenbureau controleren of zij nog voldoen aan de voorwaarden. Als dit zo is, dan wordt automatisch kwijtschelding verleend. Zij hoeven hiervoor dan geen verzoek tot kwijtschelding meer in te dienen.

De kwijtschelding heeft alleen betrekking op het vastrecht van de afvalstoffenheffing. Zo stimuleren we ook inwoners die in aanmerking komen voor kwijtschelding om het afval zoveel mogelijk te scheiden. Bij de rioolheffing wordt een waterverbruik tot maximaal 45 m³ per persoon niet meegerekend. We informeren Vitens ook als er kwijtschelding voor de rioolheffing is verleend. 

In deze paragraaf is inzichtelijk gemaakt in hoeverre de afvalstoffenheffing, riool- en waterzorgheffing, grafrechten, marktgelden en leges kostendekkend zijn. Voor deze belastingsoorten geldt dat deze maximaal kostendekkend mogen zijn. Onder maximaal kostendekkend verstaan we dat de geraamde baten de geraamde kosten niet mogen overschrijden. Verder houden we rekening met de overhead, waarbij deze omschreven zijn als ‘die kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’.

De kostendekking van hoofdstuk 2 komt voor 2025 op 109,3%. Dit percentage is hoger dan in voorgaande jaren. De verklaring hiervoor is te vinden in een aantal aspecten:

•    Voor een tweetal grote projecten zijn leges in rekening gebracht. De grotere projecten dragen veel bij, terwijl er verhoudingsgewijs lagere kosten tegenover staan. Zonder deze leges ligt de kostendekkendheid onder de 100%.

•    De leges voor de ruimtelijke bouwactiviteiten zijn in 2024 verhoogd vanwege de verwachte terugloop van leges door de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). In combinatie met het vorige punt heeft dit in 2025 geleid tot een kostendekkendheid van meer dan 100%. De verwachting is dat dit de komende jaren weer stabiliseert.