Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk

Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren. Om dit te behouden leggen we veel nadruk op de bescherming en verbetering van biodiversiteit. Wij vinden een veilige, gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie belangrijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of dorp vinden we daarin cruciaal. We creëren voor iedereen een waardevolle leefomgeving die schoon, heel en veilig is. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid vinden we van groot belang; elke Winterswijker - jong of oud, voetganger, fietser of automobilist - moet zich veilig kunnen voelen en bewegen.  

We houden het centrum aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. 

We stimuleren wijkkracht door het realiseren van een laagdrempelige ingang bij de gemeente voor vragen op alle domeinen.  

Relevante documenten:

• Groenstructuurplan Winterswijk
• Omgevingsvisie buitengebied
• Beleidsvisie landschap en biodiversiteit

• We werken optimaal en transparant samen met ROVA en inwoners. De resultaten meten we door middel van de maandelijkse beeldschouwrapportage en daarnaast voeren we maandelijks gesprekken over verbetermaatregelen.
  
  
• We monitoren het aantal (klacht)meldingen ten aanzien van de beeldkwaliteit.

• We werken optimaal en transparant samen met ROVA en inwoners. De resultaten meten we door middel van de maandelijkse beeldschouwrapportage en daarnaast voeren we maandelijks gesprekken over verbetermaatregelen. Uit de beeldschouwrapportages blijkt dat ROVA op ruim 90% van de metingen voldoet aan de afgesproken beeldkwaliteit. Daar waar afwijkingen worden geconstateerd, worden deze aangepakt.
  
  
• We monitoren het aantal (klacht)meldingen over de beeldkwaliteit, de werkzaamheden in de openbare ruimte en de genomen maatregelen. ROVA heeft in 2025 gemiddeld 277 meldingen per maand afgehandeld in Winterswijk.

Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van de riolering maken we transparante keuzes op basis van een risicoafweging. Om in de toekomst gezond en veilig te kunnen wonen, verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en hittestress.

Relevante documenten:

• Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028.
• Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit september 2022).
• Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2024-2030 (raadsbesluit februari 2024).
• Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015.
• Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018. 

In (beeld)schouwrapportages legt ROVA verantwoording af over de geleverde prestaties. Het gaat hier om behaalde resultaten op het gebied van het beheer van de buitenruimte, maar ook op het gebied van de afvalinzameling. Deze rapportages geven onder meer inzicht in:

• Het aantal meldingen over de buitenruimte: groen, wegen, water, verlichting et cetera.
  
  
• De inzamelprestaties: de ingezamelde hoeveelheid kilogram per inwoner, verdeeld over de fracties restafval, gft, pmd en papier.
  
  
• Het aantal klachten over de afvalinzameling. Uitgangspunt is niet meer dan 2,0 klachten per 1.000 aansluitingen.
  
  
• Daarnaast monitoren we de voortgang van de maatregelen en acties zoals benoemd in de uitvoeringsagenda van de klimaatstrategie, die tot en met 2027 wordt uitgevoerd.

In 2025 heeft ROVA in totaal 2.333 meldingen ontvangen. Dit komt neer op een gemiddelde van 194 meldingen per maand. Dit ligt hoger dan het aantal meldingen in 2024 (1.772) en wordt verklaard door de gevolgen van de storm van 2 juli 2025.

De landelijke VANG-doelstelling afval gescheiden inzamelen lag voor het jaar 2025 op 75%. Winterswijk heeft deze doelstelling, evenals voorgaande jaren, ruimschoots gehaald met 85%. de VANG-doelstelling ten aanzien van de hoeveelheid restafval per inwoner was gesteld op max. 100 kg. per inwoner. Winterswijk heeft deze doelstelling gehaald met 56 kg. per inwoner.

ROVA heeft in 2025 146 klachten geregistreerd. Het gemiddeld aantal aansluitingen in 2025 bedroeg 13.212. Het aantal klachten per 1.000 aansluitingen is hiermee ruim overschreden.

Het centrum is in 2025 verder ontsteend en er is groen toegevoegd. Dit zorgt voor een betere afvoer van water en vermindering van hittestress. Daarnaast zijn in 2025 vijf tuincoaches (vrijwilligers) opgeleid die inwoners advies geven over het vergroenen van hun tuin en ook enkele planten hiervoor verstrekken.

Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten - klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden - ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Omdat we de gevolgen ondervinden van de verandering van het klimaat, is het ook een ambitie om ons daarop voor te bereiden. In 2050 is Winterswijk klimaatneutraal, energieneutraal en circulair. 

Relevante documenten:

• Akkoord van Groenlo
• Uitvoeringsagenda duurzaamheid januari 2019
• RES 1.0

• Gemiddeld bezoeken 120 mensen per maand ons Centrum Duurzaam Winterswijk.
  
  
• Gemiddeld hebben we iedere maand 1.000 digitale bezoekers op ons Platform Duurzaam Winterswijk.

In 2025 is verder gewerkt aan een duurzame en energiezuinige gemeente. Het Centrum Duurzaam Winterswijk ontving 1.126 bezoekers en het digitale platform werd 8.561 keer geraadpleegd.

Ter ondersteuning van inwoners is ruim € 160.000 aan energie-armoede subsidies verstrekt. Hiermee zijn 30 woningen verduurzaamd en hebben 80 inwoners energiebesparingsadvies en kleine maatregelen ontvangen. Er zijn 57 energiezuinige witgoedapparaten aangeschaft.

Via de Lokale Aanpak Isolatie is ca. € 325.000 ingezet voor de verbetering van 235 woningen. Daarnaast zijn 45 duurzaamheidsleningen verstrekt voor in totaal ruim € 1 miljoen. 

We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Daarbij streven we naar een stabiele bevolkingsomvang die de basis vormt voor het in stand houden van het voorzieningenniveau. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een aanpak waarbij we de handen ineenslaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid en een vitale omgeving. In het centrum komen wonen en culturele functies samen, waarbij ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen de ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving.  

Relevante documenten:

• Woonvisie gemeente Winterswijk 2020-2025
• Volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2023-2026
• Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020
• Ontwerp-omgevingsvisie kom Winterswijk
• Groenstructuurplan Winterswijk
• Omgevingsvisie buitengebied
• Beleidsvisie landschap en biodiversiteit
• Centrumvisie 2021

• Jaarlijks is het streven om gemiddeld 100 woningen te realiseren; in totaal 1.403 nieuwe woningen tot en met 2035. We monitoren het aantal gerealiseerde woningen. Nieuwe woningbouwplannen moeten inspelen op een 'mismatch' tussen vraag en aanbod op de Winterswijkse woningmarkt (Woon- en vastgoedmonitor 8RHK).
  
  
• Met de Woondeal Achterhoek 1.1 en de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030, hebben wij ons gecommitteerd aan de opgave om 66% betaalbare woningen te bouwen voor 2030. De Woondeal Achterhoek 1.1 loopt tot en met 2034. In de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 is vastgelegd dat minimaal 60% van de nieuwbouw tot 2023 betaalbaar moet zijn.

In 2025 zijn we gestart met het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma (VHP). Dit VHP is verplicht op basis van de Wet versterking regie volkshuisvesting en vervangt de woonvisie als integraal instrument. De wet is op 3 juli 2025 door de Tweede Kamer aangenomen en treedt waarschijnlijk in werking op 1 juli 2026.

Het VHP raakt meerdere beleidsterreinen, waaronder wonen, ruimtelijke ordening en het sociaal domein, en vraagt om afstemming met corporaties, ontwikkelaars en zorgaanbieders. Extra budget voor uitvoering is nog niet gereserveerd; het college bepaalt de prioriteiten en legt eventuele aanvullende middelen bij de begroting voor aan de gemeenteraad.

In 2025 zijn 155 nieuwe woningen gerealiseerd en is gewerkt aan verschillende woningbouwplannen. Daarmee willen we inspelen op de woningbehoefte van jong tot oud, zowel in de kern als in de buurtschappen en het buitengebied. Betaalbare woningbouw is daarbij van groot belang, zoals meer sociale huurwoningen.

Aan de zuidkant van Winterswijk is het plan Narcisstraat in voorbereiding voor circa 70 woningen in verschillende categorieën. Het bestemmingsplan dat deze ontwikkeling mogelijk maakt, is in mei 2025 vastgesteld. Ook zijn er meerdere woningbouwplannen aan onder meer de Dingstraat en de Kloetenseweg. Bovendien werken we aan het woningbouwplan De Rikker, een plan met bijna 200 woningen aan de noordoostzijde van het dorp. In diverse buurtschappen zijn er verschillende woningbouwplannen, met name voor jongeren en jonge gezinnen. 

Met De Woonplaats en de huurdersvereniging zijn nieuwe prestatieafspraken voor 2026 gemaakt. 

Wij koesteren de hoeveelheid en verscheidenheid aan bedrijven in Winterswijk. Bedrijvigheid en de nabijgelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. 

In samenwerking met de sector zorgen we jaarrond voor voldoende aanbod in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen.  

We dragen Winterswijk als merk uit, binnen en buiten Nederland. Ook onderhouden we duurzame relaties met regionale, landelijke en buitenlandse samenwerkingspartners. Daarnaast maken we actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten.  

Relevante documenten:  

• Beleidsnota economie Winterswijk 2017
• Omgevingsvisie buitengebied 2019
• Centrumvisie 2021
• Ontwerp-omgevingsvisie kom Winterswijk
• Raadsbesluit heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein d.d. 23 maart 2023
• Nota Grenszland gemeente Winterswijk (2022-2024)
• Beleidsvisie recreatie en toerisme Winterswijk 2024

• Beschikbaarheid van direct uit te geven bedrijventerrein op korte termijn.
  
  
• Leegstandsontwikkeling op bedrijventerreinen.
  
  
• Langetermijnreservering voor voldoende nieuwe bedrijventerreinen volgens vraag- en aanbodontwikkeling, zoals vastgelegd in het Regionaal Programma Werklocaties.
  
  
• Groei van het aantal arbeidsplaatsen in Winterswijk (registratie op basis van de provinciale werkgelegenheidsenquête).
  
  
• Aantal vierkante meters leegstand in het winkelcentrum.

Het regionaal programma werklocaties Achterhoek 2024-2028 is vastgesteld door de raad en vervolgens door de gedeputeerde staten Gelderland. De locatiekeuze voor een nieuw bedrijventerrein, van 16 ha netto, is afgerond. Het voorkeursrecht is gevestigd en het ontwikkelkrediet is beschikbaar gesteld. In november heeft de raad de Nota kaders en uitgangspunten voor de op te stellen Gebiedsvisie Arrisveld vastgesteld. Op basis hiervan zijn de voorbereidingen gestart voor het opstellen van de gebiedsvisie. We verwachten deze eind Q2 begin Q3 2026 ter vaststelling aan de raad aan te kunnen bieden.

De herontwikkeling van De Vlijt is in uitvoering en de kavelverkoop is in 2025 gestart. Voor één kavel zijn in 2025 de onderhandelingen over de verkoop gestart.

Energiecongestie, als potentiële belemmering van economische ontwikkeling, heeft een hoge prioriteit gekregen. In samenwerking met industriekring OWIN, Oost NL en met subsidieondersteuning van de provincie Gelderland, is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar slimme energieoplossingen op onze bedrijventerreinen (Smart Energy Hub). Met subsidieondersteuning vanuit de Regio Achterhoek (vanuit de Regio Deal) is de ontwikkelfase van dit project gestart. Dit wordt uitgevoerd in samenwerking met industriekring OWIN en met directe participatie van dertien bedrijven. Het project loopt door in 2026.

De ontwikkeling van het aantal arbeidsplaatsen wordt vastgelegd in de Provinciale Werkgelegenheidsenquête. Het aantal banen is gegroeid van 14.690 in 2023 naar 14.870 in 2024. De cijfers over 2025 zijn nog niet beschikbaar.

De winkelleegstand wordt vastgelegd door Locatus. De winkelleegstand in geheel Winterswijk is 3,7% in 2025 (3,2% in 2024). De winkelleegstand in het centrum is 7% in 2025 (7,2% in 2024). De leegstand is redelijk stabiel. Merendeel van de leegstaande panden in het kernwinkelgebied wordt over het algemeen snel weer ingevuld. Er zijn een paar locaties die wat lastiger te vullen lijken. Ons winkelcentrum is daardoor aantrekkelijk en levendig te noemen.

Het voordeel van € 189.000 aan de batenkant bestaat met name uit : 

hogere baten gronddepot
tegenover deze hogere baten bij het gronddepot staan hogere lasten , zie lastenkant.  

hogere begraafrechten
dit betreft incidenteel hogere ontvangen begraafrechten.

Het voordeel van € 502.000 aan de lastenkant bestaat met name uit: 

hogere lasten gronddepot 
tegenover deze hogere lasten staan € 107.000 hogere baten, zie batenkant.  

lagere lasten onderhoud openbare verlichting.
Het voordeel in 2025 binnen het budget openbare verlichting bestaat uit lagere uitgaven voor schades en lagere uitgaven voor vervanging. 
Er zijn in 2025 incidenteel € 44.000 lagere kosten geweest voor schades aan de openbare verlichting, Verzocht wordt het restant budget voor vervanging  openbare verlichting (LED, armaturen) van € 78.000 over te hevelen. Reden is dat vervanging in 2025 door capaciteitsgebrek deels niet kon worden uitgevoerd. Dit is wel noodzakelijk en wordt in 2026 alsnog uitgevoerd.

lagere lasten onderhoud bomen (stormschade)
In de begroting 2024 is een structurele bezuiniging van € 136.000 op onderhoud openbaar groen met ingang van 2025 opgenomen. In 2025 is dit deels (€ 72.000) gerealiseerd door een aanbestedingsvoordeel maaien gazons. Het restant van € 64,000 is gerealiseerd door € 39.000 lager gerealiseerde uitgaven voor bestrijding eikenprocessierups en een € 25.000 lagere restant budgetoverheveling van het onderhoudsbudget bomen. Hiermee hebben we voor 2025 de bezuiniging van € 136.000 behaald. Verzocht wordt het restant onderhoudsbudget bomen van € 227.000 na aftrek van de genoemde bezuiniging naar 2026 over te hevelen ten behoeve het opruimen en herstel stormschade naar aanleiding van het bij de 2e Voortgangsrapportage 2025 verwerkte raadsbesluit.

lagere lasten bestrijding eikenprocessierups. 
dit betreft een deel van de bovengenoemde bezuiniging op onderhoud openbaar groen. Zie hierboven de toelichting bij de lagere lasten onderhoud bomen (stormschade). 

lagere lasten biodiversiteit
Door het vertrek van de beleidsmedewerker in 2025 is er onvoldoende capaciteit geweest om aan dit onderwerp invulling te kunnen geven.

lagere lasten speelterreinen/ vervanging speeltoestellen
Dit betreft het in maart 2025 door de raad beschikbaar gestelde budget voor bewegen, ontmoeten, spelen en sporten (BOSS). Onze ervaring leert dat voordat het hele proces doorlopen is je minimaal een half jaar kwijt bent van participatie tot en met start werkzaamheden. 
In juni 2025 zijn wij gestart met de participatie, in september 2025 is de offerte uitvraag verzonden en eind oktober 2025 het werk gegund. De aannemer is met de uitvoering gestart.  De levertijden van speeltoestellen liggen rond 8 weken.  De aannemer is met de uitvoering gestart. Verzocht wordt het restantbudget van € 178.000 naar 2026 over te hevelen. Voor het budget van 2026 is de participatie in maart 2026 gereed om te zorgen dat het budget in 2026 ook daadwerkelijk uitgevoerd is.

Het nadeel van € 412.000 aan de batenkant bestaat met name uit :

lagere onttrekking aan de voorziening riolering

de lagere onttrekking aan de voorziening riolering is als gevolg van lagere uitgaven voor rioolonderhoud en klimaatadaptatie maatregelen, zie ook lastenkant binnen dit beleidsveld.  Daarnaast zijn er € 52.000 lagere rioolheffing, € 69.000 lagere afvalstoffenheffing en € 99.000 lagere opbrengst zwerfafvalvergoeding. Hier staan € 153.000 hogere baten tegenover voor de inzameling van  Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drankkartons (PMD).    

lagere opbrengst zwerfafvalvergoeding  zwerfafvalvergoeding
Deze eind van het jaar 2025 bekend gemaakte lagere vergoeding vanuit het Rijk levert voor 2025 een tegenvaller op. Dit betreft de vergoeding voor de kosten van het opruimen van zwerfafval van bepaalde kunststofproducten voor eenmalig gebruik en het treffen van bewustmakingsmaatregelen. Bij de Bestuursrapportage 2026 is bekend of dit een structureel lagere vergoeding betekent vanaf 2026.   

hogere baten inzameling PMD
Voorgesteld wordt de hogere baten inzameling PMD van € 120.000 in te zetten voor de implementatie van het Project Huishoudelijk Grondstoffen beleidsplan (HGB). 

Het voordeel van € 659.000 aan de  lastenkant bestaat met name uit

lagere uitgaven voor rioolonderhoud
Dit betreft € 126.000 incidenteel lagere uitgaven met betrekking tot onderhoud drukriolering en electra pompen.   

lagere uitgaven klimaatadaptatie
Voorgesteld wordt het restant budget van € 194.000 van het door de Raad vastgestelde Klimaatplan naar 2026 over te hevelen. Hiermee kan invulling worden gegeven aan diverse deelprojecten zoals het project droogte, subsidieportaal groene daken, een nieuwe bomenactie, een deelbudget voor bedrijven voor het vergroenen van hun perceel., verschillende projecten in wijken om te vergroenen en enkele grotere projecten voor klimaatadaptatie. .

lagere uitgaven  Project Huishoudelijk Grondstoffen beleidsplan (HGB)
Voorgesteld wordt het restant budget van € 134.000 van het door de Raad vastgestelde HGB naar 2026 over te hevelen. Hiermee kan invulling worden gegeven aan de uitvoering hiervan. 

lagere uitgaven onderhoud open water (onderhoud vijvers en beken)
Voorgesteld wordt het restant budget van € 15.000 naar 2026 over te hevelen.     

lagere uitgaven ROVA bijdrage afvalverwerking
Voorgesteld wordt de lager dan begrote ROVA bijdrage afvalverwerking van € 212.000 naar 2026 over te hevelen en in te zetten voor de implementatie van het HGB. 

 Het nadeel van € 3.236.000 aan de batenkant bestaat met name uit  de volgende naar 2026 overgehevelde restant subsidies (baten) : 

Ontvangen subsidie klimaat en energiebeleid (CDOKE)    
De SPUK regeling CDOKE mag de gemeente aanwenden voor het aannemen van mensen voor de realisatie van doelen uit de klimaatwet. Ook het inhuren van externe deskundigen is toegestaan. Dit kan voor meerdere jaren. 

Ontvangen SPUK subsidie Nationaal programma lokale warmtetransitie (NPLW)     
We zitten midden in een warmtetransitie die niet alleen invloed heeft op de manier waarop we onze gebouwen verwarmen en van warm water voorzien, maar op onze hele leefomgeving. Met dit budget worden de Achterhoekse gemeenten ondersteund om de warmtetransitie te realiseren. Winterswijk is hier penvoerder van en doet dit voor de regio. We gebruiken het budget onder meer voor het betalen van de Inhuur van een regiocoördinator warmtetransitie die ons helpt bij de samenwerking.

Met de Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie heeft Winterswijk een isolatieprogramma opgezet voor inwoners met een slecht geïsoleerde koopwoning. Daarmee ondersteunen we eigenaren bij het isoleren van hun woning. Onder klimaat- en energiebeleid valt beleid dat bijdraagt aan het behalen van de doelen uit de Klimaatwet. De Klimaatwet houdt in dat Nederland uiterlijk in 2050 klimaatneutraal wil zijn. Het doel voor 2030 in de Klimaatwet is om de uitstoot van C02 met minimaal 55% te verminderen.

De Specifiek uitkering (SPUK) energiearmoede is een initiatief van het Rijk dat gemeenten ondersteunt bij het aanpakken van energiearmoede.  

Regionaal Energieloket
Dit betreft ons energieloket in het Centrum Duurzaam Winterswijk.

Sanering verkeerslawaai. 
In 2026 wordt verdere uitvoering gegeven aan het programma Sanering wegverkeer waar in 2017 voorbereidingssubsidie voor is ontvangen. Er wordt  een onderzoek uitgevoerd naar de gevelisolatie van de woningen op de saneringslijst. Voorgesteld wordt aan de raad om de uit 2025 nog resterende uitgaven en inkomsten budgetten over te hevelen naar 2026.

Bodemtaken Omgevingswet. 
De gemeente heeft in 2022 €50.000 subsidie ontvangen van de provincie voor de uitvoering van bodemtaken onder de nieuwe omgevingswet. Uitvoering van de taken ligt bij de omgevingsdienst. Tot en met december 2025 is €34.000 aan diverse projecten binnen de regio besteed. Het restant exploitatiebudget en het restant bedrag aan provinciale subsidie te weten €16.000 overhevelen naar 2026. 2026 is het laatste jaar waarin deze provinciale subsidie kan worden besteed aan bodemprojecten. De door de Omgevingsdienst gecoördineerde, projecten worden regionaal uitgevoerd. Niet bestede gelden worden teruggestort naar provincie.

Realisatie stimulans
De Realisatiestimulans is definitief vastgesteld in november 2025 door het Ministerie en kon daardoor niet opgenomen worden in de begroting 2025. De regeling biedt een bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw het jaar ervoor is gestart welke in 2025 € 973.000 (V) bedraagt. De gemeente Winterswijk kan de bijdrage naar eigen inzicht inzetten maar is bedoeld om lokale woningbouw te versterken op de manier die het beste bij de woningbouwopgave past.

Het voordeel van € 4.422.000 aan de lastenkant bestaat met name uit naar 2026 overgehevelde restant uitgaven budgetten

Voor wat betreft de in de tabel weergegeven naar 2026 overgehevelde restant subsidies zie batenkant. 

Daarnaast zijn er nog een aantal nader te verklaren verschillen : 

omgevingsdienst Achterhoek
Op basis van een eerste concept jaarrekening van de ODA is de verwachting dat er aan de ODA een € 160.000 hogere bijdrage zal moeten worden betaald dan begroot. De verklaring ligt enerzijds in een hogere afname van diensten en producten van de ODA en anderzijds in een forse toename van de organisatiekosten van de ODA om te kunnen voldoen aan de door het rijk opgelegde robuustheidscriteria die voortvloeien uit Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (IBP).

sanering WAL stort 
Tijdens de sanering van de WALstort is vastgesteld dat de oppervlakte van de te bestrijden Japanse Duizendknoop (JDK) fors hoger is dan verwacht. Bij de 2e Voortsgangsrapportage 2025 is € 300.000 incidenteel bijgeraamd.  Voorgesteld wordt het restantbudget naar 2026 over te hevelen. 

wijkuitvoeringsplan
Voorgesteld wordt dit restantbudget ten behoeve van het maken van de Warmtetransitievisie naar 2026 over te hevelen. Dit kwam wat later op gang door uitstel van het vaststellen van de startnotitie. 

Het nadeel van € 6.059.000 aan de batenkant bestaat naast het nadeel op de grondexploitatie van € 5.888.000 uit de  provinciale subsidie HEMA - De Verbinding  van € 200.000. 

HEMA - De Verbinding    

Dit betreft een provinciale subsidie voor het bouwproject van een bedrijf. Deze subsidie wordt door de provincie uitbetaald aan de gemeente en vervolgens door de gemeente betaald aan de initiatiefnemer. 
Het project is nog niet in uitvoering gekomen. In verband met een groot exploitatietekort wordt het plan versoberd en het woonprogramma verkleind. Voor deze wijziging moet nog een omgevingsvergunning worden verleend. Door deze vertraging zal het bouwplan pas in 2027 worden gerealiseerd en zullen in dat jaar de eerste betalingen aan de Holding worden gedaan. Voorgesteld wordt het inkomsten en uitgavebudget van € 200.000 over te hevelen naar 2026, zie ook lastenkant.

Het voordeel van € 9.409.000 aan de lastenkant bestaat met name uit : 

Het resultaat op de grondexploitatie complexen van € 712.000 bestaat uit € 5.888.000 nadeel aan de batenkant  en € 5.176.000 voordeel aan de lastenkant.  Voor de toelichting wordt verwezen naar paragraaf grondbeleid.

project Wooow
Dit betreft het in de begroting 2024 opgenomen uitgavebudget voor het Project in voorbereiding gebiedsontwikkeling Wooow dat (conform de begroting uit 2024) wordt gedekt uit de algemene reserve, zie ook  paragraaf Onttrekkingen en toevoegingen reserves binnen dit programma.
Voorgesteld wordt dit restantbudget inclusief de onttrekking uit de algemene reserve naar 2026 over te hevelen.

project Triparti
dit project bestaat uit een drietal samenhangende deelprojecten. Dit betreft een afkoopsom recht van opstal Stichting 't Kreil met een restantbudget van € 498.000 en een bijdrage afkoopsom sanering spoorbosje  met een restantbudget van €88.000. Dit is vertraagd door Speeltuin t"Kreil gezien er nog geen zicht is wanneer de start bouw spoorbosje start. Planning is dat dit in 2026 gaat plaatsvinden. Tot slot betreft dit de sloop en sanering locatie Dingstraat 25 met een restantbudget van €83.000. Wij zijn in overleg met Speeltuin 't Kreil. Wij verwachten dat 't Kreil medio 2026 is verplaatst naar een tijdelijk onderkomen.

omgevingsplan
met de komst van de Omgevingswet in januari 2024 is er van rechtswege één tijdelijk omgevingsplan ontstaan die voor de gehele gemeente Winterswijk geldt. Aan de gemeente Winterswijk nu de opgave om voor 2032 het tijdelijke deel naar een gebiedsdekkend Omgevingsplan om te zetten. Op dit moment is een werkgroep hiermee aan de slag. Om hiermee door te kunnen gaan is er op basis van een voorlopige inschatting, naast de hiervoor al beschikbare middelen in de begroting, een bedrag van €200.000 per jaar benodigd voor de periode 2026 tot en met in ieder geval 2029. In het kader van de meicirculaire 2025 is van het rijk voor de invoeringskosten Omgevingswet nog éénmalig een bijdrage ontvangen van € 200.000. Bij de 2e bestuursrapportage 2025 hebt u besloten dit geld te gebruiken als dekking voor de kosten van het opstellen van het Omgevingsplan in 2026.

Het bedrag van € 200.000 wordt dan ook bij de jaarrekening 2025 overgeheveld naar 2026 om uitvoering te kunnen geven aan uw besluitvorming bij de 2e bestuursrapportage 2025. In de meerjarenbegroting 2026-2029 is voor de jaren 2027 tot en met 2029 jaarlijks vooralsnog een bedrag van € 100.000 opgenomen voor het opstellen van het Omgevingsplan. In de loop van 2026 zal verder bekeken worden hoeveel benodigd is voor de jaren 2027 tot en met 2029 e.v., zodat de dan beschikbare meerjarige budgetten zo nodig bijgesteld kunnen worden. 

HEMA - De Verbinding
Voorgesteld wordt het inkomsten en uitgavebudget van € 200.000 over te hevelen naar 2026, zie ook batenkant.

Voorbereidingskosten Stichting Terra Temporalis
In 2025 zijn nog niet alle voorbereidingen voor besluitvorming over het bestemmingsplan door de raad afgerond. Het projectbudget is volledig benut. Het structurele budget voor bestemmingsplan- omgevingsplanwijzigingen is in 2025 niet volledig benut. Een deel van dit restbudget is nodig om de besluitvorming voor Terra Temporalis af te ronden. 

Wijkaanpak
Voorgesteld wordt het restantbudget voor de wijkaanpak over te hevelen naar 2026.

Het voordeel van € 173.000 aan de batenkant bestaat met name uit de niet begrote ontvangen € 146.000 provinciale subsidie revitalisering bedrijventerrein Dennenoord.    

Het voordeel van € 242.000 aan de lastenkant bestaat met name uit:

Van het budget Uitvoering economisch beleid is een bedrag van € 75.000 bestemd voor de uitwerking en uitvoering van het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Dit deel is niet nog benut en daarom stellen we voor het budget van € 75.000 over te hevelen naar 2026.

In 2025 hebben we de voorgeschoten subsidie voor het VVV inspiratiepunt terug ontvangen omdat de subsidie door LEADER is verstrekt.

Binnen het budget Uitvoering vrijetijdseconomie is een bedrag van € 30.000 bestemd voor evenementen voor en door jongeren. Dit is budget is (nog) niet benut en daarom stellen we voor het budget van € 30.000 over te hevelen naar 2026.

Lagere lasten Project Dennenoord
Voorgesteld wordt dit restantbudget  van dit Project naar 2026 over te hevelen. 
 

Het nadeel van € 2.909.000 van de onttrekking aan de reserves bestaat uit een nadeel van € 3.002.000 uit de algemene reserve Project Wooow en een voordeel van € 93.500  onttrekking aan de reserve lokale initiatieven. 

project Wooow

Voorgesteld wordt het restantbudget inclusief de onttrekking uit de algemene reserve naar 2026 over te hevelen. Zie beleidsveld Gebiedsontwikkeling en wonen binnen dit programma toelichting lastenkant. 

onttrekking aan de reserve lokale initiatieven

Voorgesteld wordt de eenmalig toegekende subsidies van € 72.250 aan speeltuinvereniging Rozenstraat en € 21.250 aan openlucht theater Huininkmaat te onttrekken aan de reserve lokale initiatieven.