Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk

We vinden het belangrijk dat iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. De regio is voorzien van een volwaardig aanbod, waaronder ook het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd. 

Relevante documenten:

• Visie sociaal domein 'Wij Winterswijk'.
• Regionaal preventieakkoord 'Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek'.
• Regionale nota gezondheid 'Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek'.

• Hoe ervaren inwoners hun gezondheid/kwaliteit van leven (bron: Gezondheidsmonitor volwassenen 2024 - GGD Noord- en Oost-Gelderland)?

  
  In Winterswijk ervaarde 73% van de volwassenen de eigen fysieke gezondheid in 2022 als goed of zeer goed; in 2024 steeg dit naar 77%. Er zijn op dit vlak grote verschillen tussen regio’s en groepen inwoners. Verschillen tussen regio’s hangen voor een deel samen met bevolkingskenmerken als leeftijd en opleidingsniveau. Bij mensen die moeite hebben met rondkomen, is de ervaren gezondheid lager dan bij mensen met een middel/hoge sociaaleconomische positie.

  In 2024 voelde 84% van de volwassenen in Winterswijk zich in de laatste vier weken vaak gelukkig; in 2022 was dit 78%.

  De cijfers over 2025 zijn nog niet bekend.

• Demping van de stijging van het aantal chronisch zieken (bron: CBS).
  
  Door de bevolkingsgroei en de vergrijzing stijgt in het Trendscenario het percentage mensen dat bij de huisarts geregistreerd staat met één of meerdere chronische aandoeningen van 57% (9,9 miljoen) in 2018 naar 60% (11,4 miljoen) in 2040. Het percentage mensen dat een enkele chronische aandoening heeft, daalt licht van ruim 26% in 2018 naar 25% in 2040. Het percentage mensen met meer dan één chronische aandoening neemt dus toe (bron: RIVM, ministerie van VWS).
  
  In 2024 heeft 31% van de mensen in Winterswijk een langdurige ziekte of aandoening; in 2022 was dit 34%.

De gemeentelijke taak voor volksgezondheid richt zich met name op preventie. Het programma bevat vooral doorlopende activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van een gezonde levensstijl. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA) ondersteunen en versterken deze activiteiten. We geven hier uitvoering aan door de inzet van een projectcoördinator en onze buurtsportcoaches. Zij organiseren diverse activiteiten om de gezondheid te bevorderen.

De stijgende trend van het aantal chronisch zieken is voor het eerst doorbroken: er is sprake van een lichte daling van 34% naar 31%.  

We lobbyen voor behoud van het SKB. Dit doen we samen met andere gemeenten in de regio en andere streekziekenhuizen. 

We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur, waarbij zorgplicht, een dekkend zorglandschap en een minimale sociale basis uitgangspunten zijn. Daarnaast hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot zorginnovatie en samenwerking.

Relevante documenten:

• Visie sociaal domein 'Wij Winterswijk'. 
• Verordening sociaal domein Winterswijk.
• Samen aan het stuur (integrale samenwerking sociaal domein).
• Beoordelingskader Wonen met zorg.

• Het aantal geïndiceerde uren voor hulp bij huishouden daalt.

Het gemiddelde aantal ingezette uren per cliënt per week blijft gestaag dalen. Zie de tabel in de bijlage voor de aantallen. 

• Stabilisatie en waar mogelijk daling van het aantal cliënten dat begeleiding ontvangt in het kader van de Wmo.

Het aantal cliënten dat Wmo-begeleiding ontvangt, is afgelopen jaar gedaald. Zie de tabel in de bijlage voor de aantallen.  

In 2025 is een nieuwe aanbestedingsprocedure afgerond voor de inkoop van Wmo-begeleiding en wonen. De nieuwe manier van inkoop gaat vanaf 2026 van start.

De nieuwe visie voor het sociaal domein 'Wij Winterswijk' is in januari 2025 vastgesteld door de raad. De uitgangspunten uit de visie zijn vertaald naar een uitvoeringsagenda; deze is in juni vastgesteld door het college. Met de uitvoering is gestart.

De kosten moeten beheersbaar blijven. Het gemiddelde aantal ingezette uren per cliënt per week blijft gestaag dalen. Wij zijn gaan werken met herstelgerichte ondersteuning. Inwoners trainen daarbij hun fysieke spierkracht om zo lang mogelijk zelfstandig mee te kunnen blijven doen en zelfstandig te kunnen blijven wonen.

Gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien.

Relevante documenten:

• Visie sociaal domein 'Wij Winterswijk'.
• Integrale verordening sociaal domein.
• Samen aan het stuur (integrale samenwerking sociaal domein).

• Beheersbaar krijgen van de instroom voor geïndiceerde jeugdhulp.
  
  
• Het aantal jeugdigen met geïndiceerde jeugdhulp is de laatste jaren vrij stabiel. Het aantal is in 2025 licht gedaald van 477 naar 468. 

In 2024 is besloten te stoppen met de huidige wijze van inkoop. Reden hiervoor was dat de beoogde financiële en inhoudelijke resultaten van de inkoop niet zijn behaald. Er is een nieuwe aanbestedingsprocedure gestart. De nieuwe wijze van inkoop is vanaf 1 januari 2026 van start gegaan.

In 2025 is de nieuwe visie op het sociaal domein 'Wij Winterswijk' vastgesteld. Deze is gebaseerd op de verbeterpunten uit de evaluatie van het oude beleid en landelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Voor de uitwerking is een uitvoeringsagenda vastgesteld.

In 2025 is gestart met het uitwerken van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd, waaronder de vorming van sterke lokale teams.

Een belangrijk doel is te voorkomen dat kinderen doorverwezen moeten worden naar gespecialiseerde zorg. We proberen problemen zo vroeg mogelijk op te lossen. Dit doen we door de inzet van onder andere de praktijkondersteuner van de huisarts en het ondersteuningsteam. 

We hebben een breed preventief aanbod om zowel ouders als jongeren te ondersteunen.

De niet bestede GALA-middelen zijn overgeboekt naar de post Vooruitontvangen omdat deze gelden beschikbaar moeten blijven voor GALA. Het betreft hier vooral de niet bestede middelen uit 2023 en 2024. Hiermee is het nadeel aan de batenkant van € 168.000 verklaard.

Het verschil aan de lastenkant van € 203.000 heeft voor het grootste deel dezelfde verklaring als is aangegeven bij de baten. Aangezien het een specifieke uitkering (SPUK) betreft vertonen  de baten en lasten altijd hetzelfde beeld. 

De administratie voor ZOOV is budgettair neutraal in onze begroting opgenomen. In 2025 zijn de baten en lasten lager uitgevallen doordat er minder beroep op het vervoer is geweest. Hiermee is het nadelige verschil aan de batenkant van  € 1.202.000 grotendeels verklaard.

Het voordelige verschil aan de lastenkant van € 1.775.000 wordt grotendeels als volgt verklaard:

 Zoals al bij het nadeel aan de batenkant aangegeven is de vraag naar ZOOV-vervoer in 2025 lager uitgevallen.

Het budget (specifieke uitkering) versterken cliëntondersteuning is in 2025 niet benut omdat de volgende stap in het versterken van de cliëntondersteuning nog niet gezet kan worden. Dit krijgt in 2026 wel zijn beslag en daarom stellen wij voor het budget over te hevelen naar 2026.

Door o.a. een daling van het aantal cliënten Integrale ondersteuning zijn in 2025 de lasten lager uitgevallen.   

Eigen bijdragen CAK
Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget), moet op grond van de Wmo een eigen bijdrage betalen. Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) is het publiekrechtelijke zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat door de wetgever is belast met de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage. Gemeenten zijn dus niet verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen. Ze hebben ook geen zekerheid over de omvang en hoogte van de eigen bijdrage, omdat zij de juistheid niet op persoonsniveau kunnen vaststellen. Daarom valt dit niet onder de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole door de accountant van de gemeente. In 2025 is voor € 273.751 aan eigen bijdragen via het CAK verantwoord.

De kosten voor Jeugdhulp zijn hoger uitgevallen doordat we onder andere meer te maken hebben gekregen met steeds meer complexe en dure trajecten. Hiermee is het nadeel van € 815.000 grotendeels verklaard.

Er zijn geen afwijkingen > € 50.000.