Programma 2 Meedoen in Winterswijk

Inleiding

Dit programma is uitgewerkt in vier onderdelen: meedoen in sport, cultuur, onderwijs en werk.

Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. 

De kracht van sport, cultuur en verenigingen 
Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt: een belangrijke factor voor welzijn. We zetten in op de verbinding tussen kunst, cultuur, onderwijs en het sociaal domein. 
Sport zorgt voor preventie, ontspanning en een gezond leven. Samen met cultuur dragen zij bij aan persoonlijke ontwikkelingen. Wij waarderen dat en dragen hieraan bij. 

Bestaanszekerheid
Het hebben van werk en daarmee het meedoen in de samenleving draagt in hoge mate bij aan het welzijn en het voorkomen van armoede van mensen. We ondersteunen de weg naar een reguliere baan rekening houdend met de kwetsbaarheid en ontwikkelkansen. 

Onderwijs voor iedereen 
Gelijke kansen betekent soms ongelijk investeren; passend en bereikbaar onderwijs is essentieel. Voor gelijke kansen werken we samen met onderwijs en verenigingen. 

 

2.1 Cultuur

Ambitie

Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Cultuur is een belangrijke factor voor het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Cultuur draagt ook bij aan een aantrekkelijke fysieke omgeving. Het is daarmee ook een belangrijke drager van onze toeristische en ook de economische sector. We willen cultuur behouden en waar mogelijk versterken. 

Relevante documenten:

  • Cultuurnota;
  • Museumvisie;
  • Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’;
  • Beleidsnota ‘Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk’;
  • Beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk’;
  • Kerkenvisie Oost Achterhoek. 

Wat willen we bereiken?

Combineren van voorzieningen waar mogelijk

Activiteiten

Inzetten op behoud en ontwikkeling van (fysiek) erfgoed

Activiteiten

Indicatoren

  • Het culturele aanbod blijft op het hoge niveau;
  • Diverse samenwerkingsverbanden zijn succesvol en dragen bij aan het culturele leven in Winterswijk;
  • De activiteiten uit de uitvoeringsagenda's zijn behaald.

Risico's

  • Het aantal bezoekers blijft achter als gevolg van economische ontwikkelingen;
  • Het 'vermarkten' van archeologische en aardkundige waarden lukt onvoldoende door gebrek aan capaciteit (denk aan bijvoorbeeld afname vrijwilligers);
  • Bij monumenten wordt het bij onderhoud en restauratie steeds moeilijker om aan vakmensen en materialen te komen. Hierdoor lopen subsidieaanvragen nog wel eens langer door. Of komen er aanvullende kosten doordat er extra schade ontstaat door te lang wachten op herstel.

2.2 Sport

Ambitie

Sport moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk zijn. Daarom verbinden we sport aan de inclusie agenda. Sport levert een belangrijk aandeel in preventiedoelen. We stimuleren mensen die weinig tot niet actief zijn, tot meer bewegen.  

Relevante documenten:

  • Sportnota;
  • Lokaal sportakkoord;
  • Regionaal sportakkoord;
  • Onderzoek 'Financiering sport in Winterswijk’. 

Doelenboom

Wat willen we bereiken?

Het stimuleren van mensen tot (meer) beweging

Activiteiten

Sportfaciliteiten moeten toegankelijk zijn voor iedereen die mee wil doen

Sportvoorzieningen zijn toekomstbestendig en betaalbaar

Activiteiten

Indicatoren

  • Het aantal actieve sporters stijgt (bron: Waar staat je gemeente);
  • Het aantal maatschappelijke activiteiten bij sportverenigingen breidt zich uit;
  • Door het sportakkoord Winterswijk sluiten organisaties als onderwijs, zorg en bedrijfsleven zich aan bij activiteiten voor sport en bewegen in Winterswijk.

Risico's

De risico's zijn zo divers dat ze in elk project of in elke activiteit apart worden afgewogen.

 

2.3 Inkomen en participatie

Ambitie

Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk.  

Winterswijk voelt zich verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen en we bouwen mee aan de maatschappij waar iedereen dezelfde kansen heeft. We dragen zorg voor een goede start van nieuwkomers.

Relevante documenten: 

  • Integrale Verordening sociaal domein;
  • Samen aan het stuur;
  • Beleidskader 2018 – 2022 Sociaal Domein ‘Meedoen in Winterswijk’;
  • Beleidsnotitie Wet inburgering 2022. 

Doelenboom

Wat willen we bereiken?

Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren

Activiteiten

Voorkomen en bestrijden van armoede en schulden

Activiteiten

We ondersteunen inwoners naar regulier werk of zinvolle dagbesteding

Activiteiten

Indicatoren

  • Het aantal bijstandsgerechtigden blijft op het niveau van 2022;
  • We komen uit met het rijksbudget voor het betalen van bijstandsuitkeringen;
  • Het aantal problematische schulden daalt;
  • De kosten voor bewindvoering dalen. 

Risico's

  • De economie verslechtert waardoor er meer mensen een beroep op een bijstandsuitkering doen;
  • Door de hoge inflatie komen er steeds meer mensen met problematische schulden;
  • De financiële compensatieregeling van het Rijk voor opvang Oekraïense vluchtelingen wordt niet verlengd terwijl we nog wel Oekraïners opvangen.

 

2.4 Educatie

Ambitie

Onderwijs is essentieel voor iedereen. Daarom werken we aan gelijke kansen samen met onderwijs en verenigingen. 
We bouwen onderwijsvoorzieningen conform het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), duurzaam, met goede ventilatie en groene schoolpleinen. 

Relevante documenten:  

  • Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2021-2037;
  • Beleidsnotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie.   

Indicatoren

  • Aantal mensen dat deelneemt aan alfabetiseringstrajecten; 
  • Voortgang (ver)bouw scholen volgens planning 1e fase Integraal huisvestingsplan.

Risico's

  • Integraal huisvestingsplan: stijgende bouwkosten.

Financiële onderbouwing programma 2

Baten en Lasten

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 1e prognose Aanpassing begroting 2023 Begroting 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026
Baten
2.1 Cultuur
1681 Project Weurden 0 0 0 0 0 0 0 0
935 Cultuurhistorie Gem.monument aanvr/verg/subs 33 25 0 0 0 0 0 0
5.5 Cultureel erfgoed 0 0 25 0 25 25 25 25
Totaal 2.1 Cultuur 33 25 25 0 25 25 25 25
2.2 Sport
1254 Gebouwenbeheer/onderh Sportaccomm 17 16 0 0 0 0 0 0
492 Subsidie Stichting Zwembaden 106 0 0 0 0 0 0 0
495 Subsidies en rel. beheer sportver. 40 115 0 0 0 0 0 0
496 Breedtesport 17 108 0 0 0 0 0 0
501 Beheer&verhuur binnensportacc. 326 535 0 0 0 0 0 0
5.2 Sportaccommodaties 0 0 816 -74 742 592 592 592
Totaal 2.2 Sport 507 774 816 -74 742 592 592 592
2.3 Inkomen en participatie
1626 Transitie Participatiewet 8.110 942 0 0 0 0 0 0
322 Uitkeringen 9.196 8.717 0 0 0 0 0 0
329 Plaatsing asielzoekers 1 2.777 0 0 0 0 0 0
333 Realisatie van uitstroom 0 1.144 0 0 0 0 0 0
6.3 Inkomensregelingen 0 0 8.717 0 8.717 8.717 8.717 8.717
6.4 WSW en beschut werk 0 0 942 -14 928 877 828 816
Totaal 2.3 Inkomen en participatie 17.306 13.580 9.659 -14 9.645 9.594 9.545 9.533
2.4 Educatie
1261 Gebouwenbeheer/onderh Peuterspeelz 5 5 0 0 0 0 0 0
1738 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 0 142 0 0 0 0 0 0
1741 Nationaal Programma Onderwijs 0 344 0 0 0 0 0 0
462 uitv verord onderwijshuisv 0 0 0 0 0 0 0 0
466 Beoordeling en subsidiëren proj. OAB 937 787 0 0 0 0 0 0
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 0 0 698 0 698 556 556 556
Totaal 2.4 Educatie 942 1.278 698 0 698 556 556 556
2.5 Economie & Lobby
1141 Beheer Warenmarkt 0 117 0 0 0 0 0 0
1724 Herstelplan coronacrisis 176 0 0 0 0 0 0 0
312 Vergunningaanvr. markt en wachtlijst beheer 0 0 0 0 0 0 0 0
Totaal 2.5 Economie & Lobby 177 117 0 0 0 0 0 0
Totaal Baten 18.965 15.774 11.198 -88 11.110 10.767 10.718 10.706
Lasten
2.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten
1902 AMBT Pr2 Meedoen in Achterhoek 1.086 1.071 0 0 0 0 0 0
1912 KAPL Pr2 Meedoen in Achterhoek 2.489 2.456 0 0 0 0 0 0
Totaal 2.0 Doorbelaste bedrijfsvoering en kapitaallasten 3.575 3.528 0 0 0 0 0 0
2.1 Cultuur
1222 Archeologie 64 95 0 0 0 0 0 0
1258 Gebouwenbeheer/onderh. Cult & Archeol. 29 66 0 0 0 0 0 0
1551 Overige culturele activiteiten 73 83 0 0 0 0 0 0
1559 WGR Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers 125 131 0 0 0 0 0 0
1628 Cultuur en erfgoedpact 15 15 0 0 0 0 0 0
1670 IJsbaan 0 1 0 0 0 0 0 0
1681 Project Weurden 125 350 0 0 0 0 0 0
1700 Gebiedsontwikkeling Steengroeve 140 1.052 0 0 0 0 0 0
397 Toeristisch recreatief beleid alg. 144 176 0 0 0 0 0 0
505 Subsidie muziekonderwijs 719 736 0 0 0 0 0 0
506 Subsidie bibliotheekwerk 398 420 0 0 0 0 0 0
508 Subsidie muziekverenigingen 42 63 0 0 0 0 0 0
510 In stand houden carillon 29 5 0 0 0 0 0 0
863 Subsidie De Storm 558 571 0 0 0 0 0 0
864 Subsidie Oudheidkunde musea 144 173 0 0 0 0 0 0
934 Archeol.& cult.hist. adv. bel.ontw 60 36 0 0 0 0 0 0
935 Cultuurhistorie Gem.monument aanvr/verg/subs 89 129 0 0 0 0 0 0
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 0 0 1.555 82 1.637 1.560 1.808 1.753
5.4 Musea 0 0 123 40 163 163 163 163
5.5 Cultureel erfgoed 0 0 301 14 315 297 297 297
5.6 Media 0 0 466 18 484 483 483 483
Totaal 2.1 Cultuur 2.755 4.102 2.444 154 2.599 2.503 2.751 2.696
2.2 Sport
1254 Gebouwenbeheer/onderh Sportaccomm 648 716 0 0 0 0 0 0
1566 Beheer en ond sportaccomodaties 155 160 0 0 0 0 0 0
1569 Subsidiering strandbad 27 29 0 0 0 0 0 0
1626 Transitie Participatiewet 0 0 0 0 0 0 0 0
1637 Achterhoek in beweging 35 35 0 0 0 0 0 0
492 Subsidie Stichting Zwembaden 434 345 0 0 0 0 0 0
495 Subsidies en rel. beheer sportver. 111 123 0 0 0 0 0 0
496 Breedtesport 166 260 0 0 0 0 0 0
501 Beheer&verhuur binnensportacc. 135 320 0 0 0 0 0 0
5.1 Sportbeleid en activering 0 0 697 146 843 841 841 841
5.2 Sportaccommodaties 0 0 2.691 97 2.789 3.015 2.849 2.851
Totaal 2.2 Sport 1.711 1.987 3.388 244 3.632 3.856 3.690 3.692
2.3 Inkomen en participatie
1430 Anti Discriminatie Voorziening 7 7 0 0 0 0 0 0
1511 SDOA 4.211 4.380 0 0 0 0 0 0
1626 Transitie Participatiewet 7.972 7.018 0 0 0 0 0 0
1652 Ondersteuning vrijwilligers 66 95 0 0 0 0 0 0
1696 Armoedevrij 238 260 0 0 0 0 0 0
317 Schuldhulpverlening (incl. Stadsbank) 0 346 0 0 0 0 0 0
322 Uitkeringen 9.251 8.587 0 0 0 0 0 0
329 Plaatsing asielzoekers 227 2.923 0 0 0 0 0 0
333 Realisatie van uitstroom 1.595 2.113 0 0 0 0 0 0
6.3 Inkomensregelingen 0 0 10.263 573 10.836 11.037 11.037 10.943
6.4 WSW en beschut werk 0 0 6.317 275 6.592 6.396 5.997 5.795
6.5 Arbeidsparticipatie 0 0 5.012 302 5.314 5.312 5.312 5.312
Totaal 2.3 Inkomen en participatie 23.566 25.729 21.591 1.150 22.741 22.744 22.346 22.050
2.4 Educatie
1261 Gebouwenbeheer/onderh Peuterspeelz 5 5 0 0 0 0 0 0
1665 Onderwijsbeleid 134 143 0 0 0 0 0 0
1738 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 0 182 0 0 0 0 0 0
1741 Nationaal Programma Onderwijs 0 486 0 0 0 0 0 0
462 uitv verord onderwijshuisv 426 410 0 0 0 0 0 0
466 Beoordeling en subsidiëren proj. OAB 937 787 0 0 0 0 0 0
4.2 Onderwijshuisvesting 0 0 1.561 -7 1.555 1.547 1.546 1.856
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 0 0 1.482 45 1.527 1.525 1.527 1.536
Totaal 2.4 Educatie 1.502 2.013 3.043 39 3.082 3.073 3.073 3.392
2.5 Economie & Lobby
1141 Beheer Warenmarkt 45 45 0 0 0 0 0 0
1575 Plan omgeving Arrisveld 0 0 0 0 0 0 0 0
1724 Herstelplan coronacrisis 1.132 1.068 0 0 0 0 0 0
292 Economische ontwikkeling 4 151 0 0 0 0 0 0
296 Centrum en centrumontwikkelingen 2 10 0 0 0 0 0 0
Totaal 2.5 Economie & Lobby 1.183 1.274 0 0 0 0 0 0
Totaal Lasten 34.293 38.632 30.467 1.587 32.054 32.176 31.860 31.830
Onttrekkingen
2.1 Cultuur
1681 Project Weurden 0 0 0 0 0 0 0 0
2.3 Inkomen en participatie
1511 SDOA 174 0 0 0 0 0 0 0
329 Plaatsing asielzoekers 45 0 0 0 0 0 0 0
Totaal 2.3 Inkomen en participatie 219 0 0 0 0 0 0 0
2.4 Educatie
1738 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 0 0 0 0 0 0 0 0
4.2 Onderwijshuisvesting 0 0 4 -4 0 0 0 0
Totaal 2.4 Educatie 0 0 4 -4 0 0 0 0
2.5 Economie & Lobby
1724 Herstelplan coronacrisis 0 450 0 0 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen 219 450 4 -4 0 0 0 0
Stortingen
2.2 Sport
1254 Gebouwenbeheer/onderh Sportaccomm 25 25 0 0 0 0 0 0
5.2 Sportaccommodaties 0 0 25 0 25 0 0 0
Totaal 2.2 Sport 25 25 25 0 25 0 0 0

Algemene toelichting financiële tabel

Zie hiervoor de algemene toelichting zoals bij programma 1 opgenomen.

Cultuur

Het verschil van € 154.000 aan de lastenkast wordt als volgt verklaard:

- verhoging subsidie De Storm                   € 20.000 N

- verhoging subsidie Boogie Woogie      € 24.000 N

- verhoging subsidie het Museum            € 26.000 N

- verhoging subsidie Bibliotheek              € 15.000 N

- overige ontwikkelingen                               € 69.000 N

De subsidies aan De Storm, Boogie Woogie, het Museum en de Bibliotheek zijn geïndexeerd. Daarnaast is de eerder ingeboekte bezuiniging bij het Museum van € 25.000 teruggedraaid.

Overige ontwikkelingen (kleinere mutaties en verschuiving tussen beleidsvelden, zie ook algemene toelichting financiële tabel).

Toelichting meerjarenbegroting 2024 t/m 2026:
In 2024 is een krediet opgevoerd voor de realisatie van het cultuurkwartier. De hierbij behorende kapitaallasten zijn vanaf 2025 zichtbaar in onze begroting. Hierdoor stijgen de lasten vanaf 2025.

Sport

De jaarlijkse bijdrage van € 75.000, die de verenigingen moesten doen wordt teruggedraaid. Hiermee is het verschil van € 74.000 aan de batenkant grotendeels verklaard.

Het verschil van € 244.000 aan de lastenkant wordt als volgt verklaard:

- verhoging subsidie zwembad Jaspers       € 134.000 N

- verduurzaming sportveldverlichting         € 152.000 N

- overige ontwikkelingen                                      €    42.000 V

Gezien de ontwikkelingen bij zwembad Jaspers wordt de eerder ingeboekte structurele bezuiniging van € 80.000 teruggedraaid. Daarnaast wordt op basis van de ingediende begroting door zwembad Jaspers de subsidie, naast de indexering, aanvullend structureel verhoogd. Eén van de belangrijkste oorzaken van de stijging zijn de fors hogere energielasten.

Voor de verduurzaming van de sportveldverlichting wordt voor 2023 en 2024 een incidenteel budget opgenomen van € 152.000.

Overige ontwikkelingen: kleinere mutaties en verschuiving tussen beleidsvelden, zie ook algemene toelichting financiële tabel. Het voordeel wordt in dit geval veroorzaakt doordat de kapitaallasten naar de toekomst verschuiven door het verschuiven van de investeringen.

Toelichting meerjarenbegroting 2024-2026:
De specifieke uitkering BTW-sport is alleen voor 2023 ingeboekt en daardoor zijn de begrote baten vanaf 2024 € 150.000 lager. 
De verduurzaming van de sportveldverlichting is alleen opgenomen in 2023 en 2024. Dit is de reden dat de lasten vanaf 2025 lager uitvallen.

Inkomen en participatie

Het verschil van € 1.150.000 aan de lastenkant wordt als volgt verklaard:

- verhoging uitgaven Algemene Bijstand                   € 100.000 N

- verhoging uitgaven Bijzondere Bijstand                  € 100.000 N

- uitgaven gemeentelijke dienstverlening                  € 131.000 N

- uitgaven meedoenregeling volwassenen                € 150.000 N

- verhoging bijdrage Stadsbank                                        €    56.000 N

- verhoging personeelslasten SW-medewerkers   €    93.000 N

- uitgaven inburgeringsvoorziening                               € 177.000 N

- verhoging uitvoeringskosten Fijnder                         € 292.000 N

- overige ontwikkelingen                                                      €    51.000 N

De eerder ingeboekte bezuinigingen bij de Algemene- en Bijzondere Bijstand zijn achteraf gezien niet reëel gebleken en daarom worden deze bezuinigingen teruggedraaid. Eén van de oorzaken is dat er door corona minder uitstroom heeft plaats gevonden.

Naar aanleiding van de kindertoeslagenaffaire heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld om de gemeentelijke dienstverlening te verbeteren. Hetzelfde bedrag wordt als uitgavenpost opgenomen in de begroting.

Voor de meedoenregeling volwassenen wordt een budget beschikbaar gesteld van € 150.000. Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen wij naar de betreffende activiteit.

De gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de taken door de Stadsbank moet verhoogd worden met € 56.000. Deze verhoging ontstaat met name door de indexering en de uitbreiding van personeel om de continuïteit van de dienstverlening te borgen.  

De personeelslasten voor de SW-medewerkers zijn verhoogd.

Voor de inburgering van nieuwkomers heeft het Rijk € 177.000 beschikbaar gesteld en dit bedrag hebben we ook als lasten opgevoerd.

De uitvoeringskosten van Fijnder moeten op basis van de door Fijnder ingediende begroting met € 292.000 worden verhoogd.

Overige ontwikkelingen: kleinere mutaties en verschuiving tussen beleidsvelden, zie ook algemene toelichting financiële tabel.

Toelichting meerjarenbegroting 2024 tot en met 2026:
Aangezien er geen nieuwe instroom meer is bij de  SW-medewerkers laten de personeelslasten een dalende trend zien in de meerjarenbegroting.  Daarnaast is wel budget opgenomen voor de pilot basisbanen (2024 e.v.) en de werkaanvaardingspremie (2024 en 2025).

Educatie

Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest.

Toelichting meerjarenbegroting 2024 tot en met 2026:

Wij ontvangen tot en met 2023 gelden vanuit het Rijk voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Hierdoor vallen de baten vanaf 2024 lager uit.

Met het vaststellen van de begroting 2022 heeft de raad besloten een bestemmingsreserve onderwijshuisvesting van € 11 miljoen te vormen. Doel van deze reserve is om onze begroting langzaam te laten “wennen” aan de investeringslasten van de nieuwe schoolgebouwen. Die lasten lopen immers op tot structureel € 0,8 miljoen voor alleen al de 1e fase (raming najaar 2021). Onze begroting, zoals die er op dat moment meerjarig uit zag, bood geen ruimte om die van het ene op het andere jaar volledig op te vangen. Daarnaast beschikken we over een royale algemene reserve. Vandaar toen de keuze van de reserve waaraan we jaarlijks een steeds kleiner wordend bedrag zouden onttrekken om de last voor onze begroting te dempen.

Maar het financieel perspectief van nu voorliggende begroting ziet er –door de gunstige ontwikkeling van de algemene uitkering en dan met name de herverdeling van het gemeentefonds- veel beter uit. Wij stellen daarom nu voor de investeringslasten wél rechtstreeks ten laste van ons begrotingsresultaat te laten vallen. Daarnaast stellen we met deze begroting voor om de bestemmingsreserve van € 11 miljoen vrij te laten vallen. 
De kredieten in het kader van het IHP hebben we tot en met 2026 verwerkt. De kapitaallasten worden voor het eerst vanaf 2026 zichtbaar in de begroting. Hierdoor is een stijging zichtbaar van de lasten vanaf 2026.

Kredieten

De belangrijkste begrote kredieten 2023 (zie ook bijlage 4) binnen dit programma zijn:

- voorbereidingskredieten uitvoering IHP         €     315.600

- toplaag kunstgras FC Winterswijk                       € 1.166.800

- toplaag kunstgras Trias                                               €      420.600

- toplaag kunstgras Meddo                                          €      435.600

- toplaag kunstgrasvelden Avanti/ Wiko             €      254.600 

- vervangen kunstgrasstroken Archeus               €         60.000

Onttrekkingen en toevoegingen reserves

Er zijn geen wijzigingen ten aanzien van de reserves, conform de bestaande meerjarenbegroting wordt er € 25.000 gestort in de reserve voor verduurzaming van sportlocaties.